Εκτύπωση αυτής της σελίδας

Κιρσοκήλη

Τί είναι;
Ως κιρσοκήλη περιγράφεται η διάταση των φλεβών του κιρσοειδούς (βοτρυοειδούς) πλέγματος του όρχι, που τυπικά συνοδεύεται από παλίνδρομη ροή του αίματος όταν η πίεση στην κοιλιά αυξάνει. Η κιρσοκήλη στο 90% των περιπτώσεων εμφανίζεται αριστερά, ενώ στο 10% είναι αμφοτερόπλευρη.

Πώς εκδηλώνεται;
Συμπτώματα γενικά δεν υπάρχουν ή είναι πολύ ελαφρά. Συνήθως ο άνδρας ανακαλύπτει την πάθηση στα πλαίσια διερεύνησης λόγω υπογονιμότητας. Η ποιότητα του σπέρματος βλάπτεται με τρόπο σύνθετο και σε πολλές πτυχές άγνωστο. Η άποψη που επικρατεί είναι ότι η υπερθέρμανση του όρχι λόγω της παραμονής στάσιμου αίματος είναι η κυριότερη αιτία. Οι παράμετροι του σπέρματος που κυρίως επηρεάζονται είναι η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων.

Σε μεγάλες κιρσοκήλες ο άνδρας μπορεί να αισθάνεται πόνο ή τράβηγμα στον όρχι, ιδίως μετά τη σεξουαλική επαφή ή έντονη σωματική δραστηριότητα. Σπανιότερα μπορεί να διακρίνει τις διογκωμένες φλέβες πάνω από τον όρχι ή και να τις ψηλαφήσει σαν “σακούλι με σκουλήκια” (bag of worms). Οι όρχεις μπορεί να έχουν μειωμένο μέγεθος λόγω ατροφίας.

Πού οφείλεται;
Θεωρούμε ότι οι λόγοι εμφάνισης της κιρσοκήλης είναι ανατομικοί. Βασικότεροι: α) η κάθετη εκβολή της αριστερής έσω σπερματικής φλέβας στην υψηλής πίεσης νεφρική φλέβα δίκην “Τ”, οπότε εξηγείται και η συχνότερη εμφάνιση στην αριστερή πλευρά, β) η έλλειψη βαλβίδων κοντά στο σημείο εκβολής της έσω σπερματικής φλέβας, γ) η συμπίεση της φλέβας επί του μείζονος ψοΐτη μυός (φαινόμενο καρυοθραύστη).

Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση γίνεται εύκολα με την κλινική εξέταση κατά προτίμηση σε όρθια θέση με αυξημένη πίεση στην κοιλιά (χειρισμός Valsalva). Το έγχρωμο υπερηχογράφημα οσχέου (triplex) επιβεβαιώνει την κλινική διάγνωση και δίνει  πληροφορίες για τη διάμετρο των φλεβών και το βαθμό της παλινδρόμησης. Κατά την εξέταση δεν πρέπει να παραλείπεται ο έλεγχος των όρχεων, διότι σε παραμελημένες περιπτώσεις ή σε μεγάλη κιρσοκήλη που εμφανίζεται κατά την παιδική η εφηβική ηλικία είναι δυνατόν να επέλθει ατροφία του όρχι.

Πώς θεραπεύεται;
Η κιρσοκήλη θεραπεύεται με χειρουργική επέμβαση  όπου ο ουρολόγος διατέμνει τις φλέβες που παλινδρομούν και έτσι καταργεί τη λίμναση του αίματος. Η επέμβαση μπορεί να εκτελεστεί με διάφορες τεχνικές: α) υψηλή απολίνωση (μέθοδος Palomo), β) βουβωνική απολίνωση (μέθοδος Ivanissevich), γ) υποβουβωνική απολίνωση (μέθοδος Marmar ή Goldstein), δ) λαπαροσκοπική απολίνωση. Οι επεμβάσεις κιρσοκήλης είναι μικρής βαρύτητας και ο ασθενής παραμένει στην Κλινική συνήθως μία ημέρα. Οι επιπλοκές είναι σπάνιες και περιλαμβάνουν πόνο και οίδημα στον όρχι ή τη βουβωνική χώρα, αιμάτωμα, υδροκήλη, ορχική ατροφία.

Ορισμένοι ουρολόγοι, κυρίως σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, προτιμούν αντί επέμβασης την έγχυση σκληρυντικών ουσιών στο δίκτυο της έσω σπερματικής φλέβας υπό ακτινοσκόπηση (τεχνική Tauber). Η μέθοδος δε στερείται επιπλοκών, όπως η υποτροπή της κιρσοκήλης, αλλεργικές αντιδράσεις, θρομβοεμβολικά επεισόδια.

Ο πρώτος έλεγχος του σπέρματος συνίσταται να γίνεται μετά παρέλευση 3-6 μηνών, ώστε να υποχωρήσει το μετεγχειρητικό στρες και να υπάρξει ολοκληρωμένη σπερματογένεση με τις νέες συνθήκες. Βελτίωση παρατηρείται σε ποσοστό περίπου 80%, στασιμότητα στο 15% και χειροτέρευση στο 5%. Τα ποσοστά αυτά είναι ενδεικτικά και μπορεί να διαφοροποιηθούν ανάλογα με την ηλικία του άνδρα και τις συνυπάρχουσες νοσηρές καταστάσεις.

Τελευταία άρθρα από τον/την Dr. Ιωάννης Α. Ζούμπος, MD, PhD, FEBU. Χειρουργός Ουρολόγος Ανδρολόγος Θεσσαλονίκη